Zelfbeschadiging is een complex probleem waarbij mensen zichzelf opzettelijk pijn doen, vaak door snijden, maar ook door branden, krabben of slaan. Het is belangrijk te begrijpen dat dit een teken is van dieper liggende problemen.
Waarom doen mensen dit?
De redenen zijn divers en persoonlijk:
- Voor velen is het een manier om met overweldigende emoties om te gaan
- Fysieke pijn kan tijdelijk verlichting bieden van emotionele pijn
- Sommigen voelen zich emotioneel verdoofd en gebruiken zelfbeschadiging om "iets te voelen"
- Het kan ook een vorm van zelfbestraffing zijn bij schuldgevoelens of laag zelfbeeld
Triggers en risicofactoren
Veel voorkomende triggers zijn:
- Stress op school of thuis
- Depressie en angststoornissen
- Trauma of misbruik
- Moeilijkheden met emotieregulatie
Het is geen aandachttrekkerij
Belangrijk om te begrijpen: Zelfbeschadiging is geen aandachttrekkerij maar een teken van dieper liggende problemen die serieuze aandacht verdienen.
Hoe kun je helpen?
Als je iemand kent die zichzelf beschadigt:
- Oordeel niet - toon begrip en compassie
- Luister zonder te veroordelen of direct oplossingen aan te dragen
- Moedig professionele hulp aan - dit is essentieel voor herstel
- Dwing niet om direct te stoppen - bied alternatieven
Gezonde alternatieven
Enkele alternatieven voor de drang tot zelfbeschadiging:
- IJsblokjes vasthouden voor fysieke sensatie zonder schade
- Op een elastiek om de pols knippen
- Intensief sporten voor fysieke uitputting
- Tekenen met rode stift op de huid
Professionele hulp
Hulp is beschikbaar:
- Huisarts als eerste aanspreekpunt
- Psycholoog voor therapie
- 113 Zelfmoordpreventie voor crisis
- Organisaties gespecialiseerd in zelfbeschadiging
Behandeling
Effectieve therapieën zijn onder andere:
- Cognitieve gedragstherapie om denkpatronen te veranderen
- Dialectische gedragstherapie voor emotieregulatie
- Groepstherapie voor peer support